02/12/2021 | 3

Tối Cao Pháp Viện nghe các lập luận về việc hủy Roe V. Wade

Tối Cao Pháp Viện nghe các lập luận về việc hủy Roe V. Wade

Vào thứ tư (1 tháng 12), Tối cao Pháp viện đã nghe các lập luận sẽ quyết định số phận của Roe v. Wade, phán quyết vào năm 1973 hợp pháp hóa việc phá thai ở Hoa Kỳ. Tòa án hiện đang xem xét vụ kiện Dobbs v. Jackson Women’s Health Organization của Mississippi cấm phá thai sau khi thai được 15 tuần. Cho đến nay, tất cả các quyết định liên quan đến phá thai của Tối cao Pháp viện đều nằm trong khuôn khổ trọng tâm của Roe – rằng phụ nữ có quyền phá thai theo hiến pháp trong hai tam cá nguyệt đầu của thai kỳ, tức là khoảng 24 tuần. Nhưng Mississippi đã yêu cầu Tối cao Pháp viện hủy bỏ tất cả các phán quyết về phá thai trước đó và trao quyền áp đặt quy định phá thai cho các tiểu bang. 6 thẩm phán bảo thủ tại Tối cao Pháp viện dường như rơi vào hai phe. Trong đó, Thẩm phán Clarence Thomas, Samuel Alito và Neil Gorsuch dường như sẵn sàng hủy Roe và có lẽ các phán quyết khác, dựa trên quyền riêng tư. Và bên phe còn lại chỉ tập trung vào quyền phá thai.

Ngay cả các thẩm phán tập trung vào quyền phá thai cũng bất đồng quan điểm. Thắc mắc hiện tại là tòa án sẽ hủy Roe trong một phán quyết, hay thực hiện nhiều bước kéo dài nhiều năm. Những thẩm phán theo chủ nghĩa tự do đã trích dẫn các phán quyết trước đây về việc phá thai và quyền tự do được ghi nhận trong các phán quyết đó.

Chánh thẩm John Roberts, một người bảo thủ, chỉ tập trung vào vấn đề phá thai, và chú trọng vào khả năng tồn tại của thai nhi, chứ không phải đảo ngược Roe. Ông hỏi rằng:  “Tại sao 15 tuần là một giới hạn không phù hợp? Khả năng tồn tại của thai nhi, dường như đối với tôi, không liên quan gì đến sự lựa chọn, nhưng nếu nó thực sự là một vấn đề về sự lựa chọn, tại sao 15 tuần là không đủ thời gian?”

Thẩm phán Kavanaugh – người thay thế thẩm phán Anthony Kennedy, một thẩm phán trung dung hơn khi đặt các câu hỏi phá thai – báo hiệu rằng ông ta có thể sẵn sàng đảo ngược Roe. Trong khi đồng ý với tiền lệ của tòa án, ông nói rằng phá thai có hai vấn đề: – quyền của người phụ nữ được chấm dứt thai kỳ và quyền lợi của sự sống của thai nhi. “Vấn đề là các bạn không thể đáp ứng cả hai cái quyền này. Bạn phải chọn,” ông nói. “Tại sao tòa án này phải là trọng tài hơn là Quốc hội, các cơ quan lập pháp của tiểu bang, tòa án tối cao của tiểu bang và người dân có thể giải quyết việc này.”

Thẩm phán Sonia Sotomayor của phe cấp tiến lưu ý rằng tiểu bang Mississippi khi ban hành lệnh cấm phá thai sau 15 tuần đã trích dẫn sự thay đổi thành viên của tòa án. Bà Sotomayor đặt ra câu hỏi liệu việc hủy Roe có phải là một hành động mang tính chính trị khi có sự thay đổi nhân sự tại tối cao pháp viện, và việc này sẽ dẫn đến một số hệ quả về các quyền của Hoa Kỳ chẳng hạn quyền xử dụng súng. Nếu tối cao pháp viện hủy bỏ quyền phá thai thì chính tối cao pháp viện đã tự biến mình thành một cơ chế chính trị.