Home Bình Luận Nhân Vật & Sự Kiện ‘Xử lý nợ xấu’: Đòi dùng tiền dân nhưng lại không có kế hoạch nào trả cho dân!

‘Xử lý nợ xấu’: Đòi dùng tiền dân nhưng lại không có kế hoạch nào trả cho dân!

‘Xử lý nợ xấu’: Đòi dùng tiền dân nhưng lại không có kế hoạch nào trả cho dân!
(Ảnh minh họa: vneconomy.vn)

Tiếp theo ý kiến phản bác “Dùng ngân sách xử lý nợ xấu là lấy tiền người nghèo chia cho người giàu” của Tiến sĩ Bùi Trinh và sự đồng thuận của một số chuyên gia khác về phản bác này, Tiến sỹ Phan Minh Ngọc đã nêu ra một số luận cứ về “Đòi dùng ngân sách xử lý nợ xấu, nhưng cụ thể thế nào thì lại không rõ!”.

Cho tới nay, có 2 kênh khác nhau dùng ngân sách để xử lý nợ xấu bằng ngân sách:

Theo kênh thứ nhất, tiền ngân sách xử lý nợ xấu không phải là chuyển cho không các tổ chức tín dụng (TCTD) để bù các khoản thiếu hụt trong quá trình xử lý nợ xấu, cũng không phải cho không các doanh nghiệp được giao nhiệm vụ xử lý nợ xấu (ở đây là VAMC) để mua nợ xấu. Mà ngân sách sẽ ứng ra và sẽ thu về sau khi VAMC xử lý được nợ xấu. Theo cách này, VAMC dùng tiền mua nợ theo giá thị trường, rồi bán nó hoặc bán tài sản bảo đảm để thu hồi vốn (có thể lãi hoặc lỗ).

Với kênh xử lý nợ xấu bằng vốn ngân sách thì vốn ngân sách được dùng như một loại tín dụng nhà nước, cho các ngân hàng vay trong 5-10 năm với một mức lãi suất nào đó. Sau thời gian này các TCTD bán được tài sản đảm bảo (cho các khoản nợ xấu) để trả lại. Hoặc nhà nước phát hành trái phiếu xử lý nợ xấu bán rộng rãi với lãi suất bằng lãi suất cho vay lại các tổ chức tín dụng. Nếu xử lý được nợ xấu thì ngân hàng sẽ có lãi nhiều hơn, đóng góp nhiều hơn vào ngân sách.

Nhưng theo Tiến sỹ Phan Minh Ngọc, với kênh thứ nhất, bản thân VAMC đang bế tắc với nợ xấu họ đã mua về do những trở ngại đã được thẳng thắn nhìn nhận bởi ngay cả người “trong cuộc” là ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch HĐQT VAMC mới đây khi chia sẻ về những khó khăn trong hoạt động của VAMC. Theo đó, VAMC không cần thêm tiền vì ngay cả 2.000 tỷ đồng vốn cấp trước đây VAMC cũng chưa dùng tới một đồng nào. Cái mà họ cần là hành lang pháp lý thông thoáng, có thị trường mua bán nợ xấu vận hành, cơ chế xử lý tài sản đảm bảo phải thực hiện nghiêm…

Như vậy, dù có sốt ruột xử lý nợ xấu đến đâu nhưng nếu định xử lý bằng cách rót thêm vốn ngân sách cho VAMC (tất nhiên không phải là cho không), thì hầu như kết cục biết trước vẫn sẽ là nợ xấu mua về sẽ tiếp tục “dồn kho” tại VAMC mà khó có thể xử lý, bán chúng đi được.

Trong kênh xử lý nợ xấu thứ hai, theo đó vốn ngân sách (hay từ phát hành trái phiếu) sẽ được cho các ngân hàng vay trong 5-10 năm. Nhưng câu hỏi đặt ra ở đây là các ngân hàng vay để xử lý nợ xấu, nhưng là xử lý như thế nào, hay, nói cách khác, họ sẽ làm gì với số tiền đi vay này thì rất tiếc là lại không thấy đề cập đến!

Nhiều ngân hàng không tự xử lý được nợ xấu, dù không có vấn đề gì về thanh khoản hay tỷ lệ vốn an toàn tối thiểu để mà kêu gọi phải rót vốn cho họ. Và nợ xấu thì cứ nằm “chình ình” trên bảng cân đối của họ từ năm này sang năm khác, để rồi buộc phải bán cho VAMC (và hầu như cũng sẽ tiếp tục nằm “chình ình” tại VAMC). Nay có rót thêm vốn cho họ thì, về nguyên tắc,nợ xấu cũng không vì thế mà dễ bề giải quyết hơn, dễ bán hơn. Hay, nói cách khác, việc rót vốn từ ngân sách cho các ngân hàng vay trong thời hạn 5-10 năm hầu như chẳng có liên quan gì đến việc thúc đẩy giải quyết nợ xấu trong hệ thống ngân hàng…

Cần nói thêm, một số ý kiến viện dẫn kinh nghiệm dùng ngân sách để xử lý nợ xấu của Hàn Quốc, Nhật Bản…, nhưng những ý kiến này đã cố tình lờ đi một sự khác biệt rất cơ bản về bản chất chế độ chính trị: những quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản đều có cơ chế an sinh xã hội cao và chủ tâm lo lắng cho đời sống của người dân; trong khi chế độ chính trị độc đảng ở Việt Nam lại để cho nạn tham nhũng và các nhóm lợi ích hoành hành dữ dội, trong đó có tham nhũng chính sách với các cơ quan liên quan như Ngân hàng nhà nước, Bộ Tài chính, các ngân hàng thương mại. Vậy thì lấy cơ sở nào để cho rằng nếu dùng ngân sách (tiền đóng thuế của dân) trả cho nợ xấu thì tiền đó sẽ quay lại ngân sách?

Lê Dung / SBTN

(34)