Home Giải Trí & Đời Sống Văn Nghệ Thuở niên thiếu đầy vất vả của nam danh ca gốc Chàm – Chế Linh

Thuở niên thiếu đầy vất vả của nam danh ca gốc Chàm – Chế Linh

Thuở niên thiếu đầy vất vả của nam danh ca gốc Chàm – Chế Linh

Tên tuổi Chế Linh cho đến nay có thể nói là không ai không biết tới. Những nhạc phẩm do anh trình bày một mình hay song ca với Thanh Tuyền đã trở thành những nhạc phẩm khó quên nơi người yêu nhạc. Ngay từ khi xuất hiện vào khoảng giữa thập niên 60, Chế Linh đã tạo ngay được sự chú ý nơi người nghe và trở thành một trong những giọng ca nam ăn khách nhất. Qua đến hải ngoại, ca sĩ Chế Linh vẫn tiếp tục hoạt động và vẫn giữ cho mình một chỗ đứng cao.

Trong bài viết này, chúng tôi xin được nhắc tới Chế Linh về những chi tiết chưa hề được tiết lộ của giai đoạn trước khi anh đến với ca nhạc. Những người mến mộ giọng hát của anh sẽ có dịp tìm hiểu thêm về người ca sĩ gốc Chàm có giọng ca truyền cảm này mà một thời được coi như một hiện tượng của nền tân nhạc Việt Nam. Cuộc sống vất vả, cam go trong thời kỳ niên thiếu của anh đã được đền bù xứng đáng sau đó với những thành công gặt hái được khi mang tiếng hát của mình đến với người thưởng thức.

Chế Linh chào đời và lớn lên ở làng Hữu Đức, tỉnh Phan Rang, bố mẹ anh là người Chàm. Bố anh mất sớm khi anh mới được 4 tuổi và mẹ anh cũng qua đời vào năm 1979. Anh là con giữa trong gia đình có 3 người con, anh trai và em gái anh còn ở Việt Nam. Sau khi học hết bậc tiểu học Pháp ở trường làng và được các linh mục Pháp trong trường hướng dẫn về căn bản nhạc lý, Chế Linh theo học tiếp bậc trung học tại trường Bồ Đề, Phan Rang.

Tháng 8 năm 1959, anh quyết định vào Sài Gòn một mình vì không chịu đựng nổi chính sách mà anh cho là kỳ thị nặng nề của nền đệ nhất cộng hòa dưới thời tổng thống Ngô đình Diệm. Thay vì lên Đà Lạt hoặc nha trang như ý muốn của gia đình, Chế linh đã tự quyết định đơn thương độc mã đi thẳng vào Sài Gòn khi không hề quen biết một ai ở thành phố rất xa lạ này đối với một người thuộc sắc tộc Chàm như anh. Anh đã suy nghĩ đắn đo rất nhiều khi có thái độ dứt khoát này vì biết chắc nếu còn ở trong làng thì khó tránh khỏi tù tội vì mức độ kỳ thị cao đối vói một người Chàm. Cũng vì thế mà anh coi như một cuộc phiêu lưu rất ly kỳ, cuộc phiêu lưu trên chỉ có hai người bạn thân thiết, và chính hai nguoì này đã đưa thẳng anh ra ga xe lửa lấy vé. Hành trang mang theo chỉ có vài bộ quần áo, với số tiền dằn túi khá lớn là 1,250 đồng cùng một xấp bánh tráng sống khoảng 500 cái dùng để làm lương khô ăn dọc đường và 6 cuốn sách.

Coi như đây là một chuyến vượt biên thứ nhất, Chế Linh bỏ xứ để vào Sài Gòn – một nơi hoàn toàn xa lạ, không thân nhân; trong lòng vẫn mang những ấm ức đối với chính quyền và tình thương dân tộc. Tại Sài Gòn, anh đã trải qua biết bao nhiêu cực khổ đi mưu kế sinh nhai, từ làm đầu bếp, giữ trẻ. Anh rất chịu khó, siêng năng trau dồi kiến thức cho bản thân của mình trong những hoàn cảnh vô cùng cực khổ trong đời. Năm 1962, anh gặp lại vị linh mục người Pháp đã dạy anh trước kia ở trong làng, từ vùng Cao nguyên Ban Mê Thuột về Sài Gòn,vị linh mục này nhận nuôi anh và khuyến khích anh theo học tiếp.

Một thời gian sau anh về ở với người anh, cho đến lúc này Chế Linh mới liên lạc với gia đình để sau đó nhận được thêm tiền của bố mẹ anh gửi lên cho ăn học tiếp. Với sự chỉ dẫn của người cháu họ, Chế Linh đã cố gắng và nhảy lớp để bắt kịp tuổi. Sau khi thi rớt tú tài ban Văn Chương vào cuối năm 1962, anh không phải nhập ngũ vì chính sách thời đó miễn dịch cho người Chàm, người anh bà con có ý định giới thiệu Chế Linh với cô em vợ để đi đến việc hôn nhân nhưng anh không bằng lòng. Và mẹ anh cũng muốn như vậy nên một lần nữa Chế Linh bỏ nhà ra đi.

Sau lần bỏ nhà ra đi này, Chế Linh được ca sĩ Duy Khánh hướng dẫn bước vào lãnh vực ca nhạc và sau này trở nên một ca sĩ tên tuổi. Từ ngày đó đến nay, cuộc đời ca hát của anh đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Cuộc đời ca hát của anh bắt đầu khi đoàn văn nghệ Biệt chính Biên Hòa cần tuyển ca sĩ để theo đoàn đi hát trong các miệt làng xa, Chế Linh tham dự và được giải Nam ca xuất sắc nhất. Hoàn toàn không nghĩ là mình sẽ theo nghề ca hát, nhưng Chế Linh đã theo đoàn này hát (cùng với Châu Kỳ, Trúc Phương) vì tiền lương rất cao.

Hai năm sau, đoàn văn nghệ bị tan rã – Chế Linh bắt đầu làm nghề tài xế xe chở đá tại Biên Hòa. Anh vừa làm việc vừa luyện giọng và viết nhạc. Tình yêu âm nhạc đã bắt đầu sinh nở trong Chế Linh. Cũng trong thời gian này, “Ðêm buồn tỉnh lẻ” và “Ðếm bước cô đơn” ra đời cùng “Bài ca kỷ niệm” (sáng tác với Bằng Giang). Cảm nhận rằng âm nhạc là con đường ngắn nhất để mang lại cảm thông giữa Việt và Chàm nói riêng cũng như dân tộc thiểu số nói chung, Chế Linh thề nguyện là sẽ theo và gắn bó với con đường âm nhạc. Với sự nhiệt tình và tài năng của mình, Chế Linh đã sinh hoạt âm nhạc rất sôi nổi vào thời đó. Ra đời dĩa nhạc đầu tay “Vùng biển trời và màu áo em” với công ty Continental và sau đó ký hợp đồng công ty Dĩa Việt Nam.

Sau đây là một số sự kiện trong đời của ca sĩ Chế Linh, còn có bút hiệu là Thu Nhi. Từ 1964-65: Thu rất nhiều dĩa hát. 1972: Ðoạt giải Kim Khánh – Huy chương vàng đệ nhất ca sĩ nam do Nhật báo Trắng đen tổ chức. 1972: Mùa hè đỏ lửa – chính phủ VNCH cấm anh hát vì tiếng hát không phù hợp với anh em chiến sĩ. 1975: Hy vọng được hát trở lại, nhưng thay vào đó bị bắt bỏ tù tại Sông Mao, Mỹ Ðức với tội phản động. 1978: Ra tù sau 28 tháng biệt giam. 1980: Vượt biên sang Mã Lai, sau đó định cư tại Toronto, Canada. Hiện tại: Vẫn ca hát và viết nhạc.

Chế Linh, ca sĩ một thời từng được ghi nhận là một hiện tượng trong dòng nhạc mà theo ngôn ngữ bình dân, mộc mạc vẫn gọi là nhạc “vàng”. Nhạc “vàng” ở đây được hiểu là dòng nhạc mang tính “phổ thông” và được phổ biến rất rộng trong quần chúng do sự đa dạng của nó. Khi mặn mà, nồng nàn tình cảm với những cuộc tình đôi lứa. Khi đậm đà tình tự quê hương với những tâm tình bình dị và chân chất như tâm hồn của những người dân Việt bình thường.

Sau nhiều năm đóng góp trong làng nhạc Việt, khi anh cất tiếng, ai cũng nhận ra cái phong chất Chế Linh đặc biệt, vốn cũng đã là mẫu mực cho khá nhiều tiếng hát xuất hiện sau này tại hải ngoại với dòng nhạc luôn được đại đa số quần chúng yêu thích.

Thúy Vi / SBTN

(1463)