Home Giải Trí & Đời Sống Thế Sơn – nhìn lại 29 năm ca hát

Thế Sơn – nhìn lại 29 năm ca hát

Thế Sơn – nhìn lại 29 năm ca hát

Ca sĩ Thế Sơn vừa đăng trên Facebook ngày 26/8/2014, một tin gây chú ý cho giới ca nhạc, nội dung như sau: “Sau 20 năm cộng tác liên tục, TS chính thức từ giã sân khấu Paris By Night để bước vào một cuộc sống nghệ thuật mới & độc lập hơn. Mến chúc Trung Tâm Thúy Nga cùng quí anh chị em đồng nghiệp ở lại luôn luôn vui vẻ & thăng tiến.”

Thường thì trung tâm băng nhạc âm thầm chấm dứt hợp đồng với một ca sĩ hoặc là thỉnh thoảng mời người đó hát một bài trên băng hình, nhưng trường hợp ca sĩ Thế Sơn chủ động tuyên bố giã từ sân khấu Paris By Night thì chắc phải có một lý do nào đó và những suy đoán tha hồ mà lan truyền trong giới ca nhạc sĩ hải ngoại.

Thế Sơn đã đi hát tại Sài Gòn từ năm 1985, nghĩa là được 9 năm trước khi qua Hoa Kỳ vào tháng 3 năm 1994 theo diện HO vì ba của anh là một sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa bị tù Cộng Sản sau năm 1975. Ở thành phố San Jose được vài tháng thì Thế Sơn dời xuống Quận Cam và cộng tác với trung tâm Thúy Nga từ năm 1994 cho đến nay, được 20 năm. Ghé nhà Thế Sơn để đánh với nhau một ván cờ tướng, ai thua phải bao một chầu ăn tối. Sau ván cờ, có dịp trò chuyện văn nghệ, ghi lại vài dòng:

THỜI ĐI HÁT Ở SÀI GÒN 1985-1994

– Thế Sơn đến với ca nhạc ra sao?

* Thời tiểu học thì học ở trường Taberd Sài Gòn, thời trung học thì học trường Marie Curie- sau năm 1975 thì trường này có cả nữ sinh lẫn nam sinh. Vì là con sĩ quan VNCH, cho nên sau khi tốt nghiệp trung học Thế Sơn khó lòng thi đậu vào các trường đại học vì lý lịch “dơ” và cuối cùng là phải thay đổi lý lịch mới được nhận vào Nhạc Viện Sài Gòn. Và học môn thanh nhạc trong 6 năm.

– Tại sao lại muốn vào Nhạc Viện?

* Khoảng năm 83-84, trong một buổi sinh hoạt cắm trại, Thế Sơn ôm đàn hát cho bạn bè nghe và có bạn bảo rằng có giọng tốt, sao không đi học nhạc thêm để trở thành ca sĩ. Bèn đi học thêm âm nhạc ở các lớp tư nhân, cũng may mắn gặp ông thầy tận tình dạy miễn phí và chỉ cho cách để thi đậu vào nhạc viện; vì lúc đó TS rất nghèo đâu có tiền trả học phí.

– Hãy kể về việc học thanh nhạc tại nhạc viện Sài Gòn?

* Khi vào nhạc viện học thanh nhạc với môn Opera thì Thế Sơn lấy làm bỡ ngỡ, chưa quen và không thích kỹ thuật hát Opera vì nó hoàn toàn khác với cách hát thông thường. Nhưng sau 3 năm học tập thì giọng ca của mình mở ra theo kỹ thuật của môn này và bắt đầu thấy thích và thưởng thức những bài ca cổ điển. Nội dung học gồm có ký xướng âm, học đàn dương cầm theo sách Methode Rose, hợp xướng, lịch sử âm nhạc thế giới.v.v.. Học bốn năm trung cấp và hai năm đại học, còn ba năm nữa nhưng phải ngưng vì lúc đó nhiều sô diễn quá và chương trình học càng lên cao càng khó, mình không có đủ thời gian.

Lúc vào học thanh nhạc thì Thế Sơn đã đi hát kiếm tiền ở các tụ điểm ca nhạc và cảm thấy rất khổ sở vì dằng co giữa một bên là cách hát thông thường, một bên là phải luyện tập hát theo cách dạy trong trường. Nếu áp dụng kỹ thuật Opera để hát bên ngoài thì khán giả không chấp nhận, cho nên trong đầu mình phải chia ra làm hai lối hát khác nhau. Phải nói là sau nhiều năm thì từ từ kỹ thuật học từ thanh nhạc đã giúp cho giọng hát mình khá hơn. Xin nói thêm là trời cho mình một chất giọng nào đó và kết hợp với kỹ thuật hát để trở thành một ca sĩ.

– Làm sao mà trở thành một ca sĩ hát kiếm tiền thời đó, khoảng năm 1985 ở Sài Gòn?

* Có người bà con ở trong giới nghệ sĩ giới thiệu Thế Sơn đi hát ở các đoàn ca nhạc tạp kỹ & ca nhạc kịch và dần dần được khán giả thưởng thức. Thời đó đi hát cũng kiếm được tiền nuôi sống bản thân và gia đình. Những năm sau này khi mình nổi tiếng ở Sài Gòn thì lợi tức cũng rất khá, so với hoàn cảnh kinh tế thời đó là những năm 1985 cho đến 1994.

– Lúc đó, từ 1985 đến 1994, Thế Sơn hát những loại nhạc nào?

* Lúc đó chế độ kiểm duyệt rất gắt gao, chỉ hát nhạc ngoại quốc và những bài hát được cho phép. Tuy vậy có chỗ vẫn cấm hát nhạc ngoại quốc, nhạc của hải ngoại thì cấm hoàn toàn. Nhưng khán giả thì lại rất thích nghe một số ca khúc hải ngoại cho nên đôi khi cũng hát chui, và ông bầu cũng phải chìu lòng khán giả nên cho phép và phải canh chừng cán bộ sở văn hóa thông tin. Thời đó ở trong nước, Thế Sơn hát một số tình ca của Từ Huy, Nguyễn Ngọc Thiện như Mong Đợi Ngậm Ngùi, Hãy Đàn Lên, Như Khúc Tình Ca… Lâu quá rồi cho nên không nhớ hết. So với loại “nhạc đỏ” thì những bài này nghe hay, nhưng so với bây giờ thì cũng không có gì đặc biệt. Nhưng cũng xin nói thêm rằng tội nghiệp cho các nhạc sĩ thời đó khi sáng tác ca khúc phải nắn nót từng chữ vì kiểm duyệt rất khó khăn; có lời ca nào mà lãng mạn, ủy mị quá thì bắt phải sửa đổi.

– Như vậy Thế Sơn đi hát ở trong nước được 9 năm , có kỷ niệm nào để kể không?

* Đó là tình cảm mến mộ khán giả dành cho mình. Lúc Thế Sơn mới đi hát thì đi bằng xe đạp và mỗi đêm hát nhiều tụ điểm và có những cô đạp xe chạy theo, có cô theo về tới tận nhà. Sau này đi bằng Honda thì các cô bớt đi theo. Vào năm 1991 thì Thế Sơn trở thành ca sĩ hạng A, nổi tiếng ở Sài Gòn nhưng chưa được biết đến nhiều ở hải ngoại. Có một vài ca sĩ nổi danh cùng thời là Ngọc Sơn, Lê Tuấn, Ngọc Ánh, Thanh Phương, Lệ Thu ( trẻ ), Bảo Yến, Nhã Phương…

Thế Sơn & Trần Chí Phúc

SANG HOA KỲ : 1994 CHO ĐẾN NAY

Thung lũng hoa vàng San Jose đón Thế Sơn và gia đình vào tháng 3 năm 1994. Đã là ca sĩ nổi tiếng ở Sài Gòn cho nên, anh được trung tâm Thúy Nga mời cộng tác trong năm này, và để thuận tiện việc thu băng và sinh hoạt ca nhạc, nên dọn xuống Quận Cam ở cho đến nay. Như vậy ca sĩ Thế Sơn đã góp mặt với Thúy Nga Paris được 20 năm, thu âm rất nhiều bài.

– Thế Sơn có thích hát loại nhạc có luyến láy hay không?

* Không thích lắm, nhưng Trung tâm họ chọn những bài thuộc loại này và mình cũng hát được, băng đĩa cũng bán chạy lắm. Và hát loại nhạc luyến láy thì có hát chung với nữ ca sĩ Như Quỳnh, Hương Lan, Hoàng Lan, Mỹ Huyền. Thế Sơn cũng đã hát vọng cổ như bài Quán Gấm Đầu Làng trong vở Lưu Bình Dương Lễ; đã từng học hát cải lương với thầy Vủy Chỗ một thời gian ngắn. Hát nhạc tiếng Pháp vì hồi nhỏ có học trường Lasan Taberd.

– Trong 20 năm hát ở hải ngoại, những ca khúc nào biểu hiện thành công nhất đối với Thế Sơn?

* Những bài nhạc trẻ như Chiều Hoang ( Khánh Băng ), Trái Tim Ngục Tù (Đức Huy ), Hoang Vu ( Ngọc Sơn ), Tình Hờ ( Phạm Duy ), Hận Đồ Bàn ( Xuân Tiên), Một Mai Giã Từ Vũ Khí

( Nhật Ngân). Cũng hát một số bài đòi hỏi kỹ thuật cao như Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà, Hòn Vọng Phu 1… Đã thu hình gần 100 ca khúc, cộng thêm CD nữa thì khoảng 200 bài đã thu băng. Các bài hát của nhiều nhạc sĩ xưa và hiện đại, có người còn sống, có người đã qua đời. Đã phát hành được 11 CD với tiếng hát Thế Sơn. Những bài thu hình thì do trung tâm chọn theo chủ đề, còn CD thì mình có nhiều tự do hơn trong việc chọn bài.

– Xin kể một vài kỷ niệm cuộc đời đi hát ở Hoa Kỳ?

* Có cô khán giả ái mộ đã thêu tay trên vải hình của Thế Sơn một tấm thật lớn gởi tặng. Cô này đã bỏ ra thời gian hơn hai tháng để hoàn thành tấm thêu này và làm cho mình cảm động. Quí vị có thể xem ảnh chụp tấm thêu này dưới đây. Một kỷ niệm khác là lần đầu tiên hát cho Thúy Nga cuốn 29 ở Las Vegas bản Tình Thư Của Lính; lúc đó mình ở Việt Nam mới qua chưa có cái nhìn thời trang thích hợp, chưa biết chọn lựa trang phục cho nên bộ đồ lính mặc để trình diễn phải mượn và rộng thùng thình. Thêm một kỷ niệm nữa là lần đi hát ở Oakland có một chàng ca sĩ rất sợ ma, các tay nhạc sĩ đánh đàn bèn núp sẵn trong phòng khách sạn, trùm vải trắng, đợi anh chàng này vừa mở cửa bước vào liền hù dọa. Anh chàng ca sĩ hoảng sợ, bỏ cả va li vừa chạy vừa la làm ầm ỉ cả khách sạn, đó cũng là một kỷ niệm đáng nhớ.

– Thế Sơn đã hát dòng nhạc trong nước từ năm 1985, rồi dòng nhạc hải ngoại từ năm 1994 đến nay, có cái nhìn ra sao về các dòng nhạc này?

* Sự thưởng thức của khán giả rất đa dạng, vùng này khác vùng kia, thời trước khác thời nay và từng lứa tuổi của khán giả cũng khác nhau, thật là khó nói. Khán giả của Thế Sơn thuộc nhiều lứa tuổi. Lúc sang Mỹ năm 1994, Thế Sơn có mang theo mấy chục lá thư của khán giả trong nước ái mộ gởi cho mình. Bên này thì rất ít thư tay, đa số khán giả gởi qua Email hay Facebook.

– Có ca sĩ đã từng học kỹ thuật Opera và không thành công khi hát cho khán giả nghe, lý do tại sao?

* Nếu mà bê nguyên xi cái lối hát Opera đã học trong trường thanh nhạc thì khó mà thành công, phải biết chuyển đổi cho thích hợp. Cũng khó nói, mỗi người có một cơ duyên. Chẳng hạn trong một thời điểm, khán giả thích nghe một chất giọng, một phong cách trình diễn nào đó và người ca sĩ xuất hiện và đáp ứng được nhu cầu đó và họ trở nên ăn khách và nổi tiếng. Có yếu tố may mắn nữa, nếu trung tâm họ mời hát thì mình có cơ hội ra mắt khán giả, còn họ không mời thì đâu ai biết tới mình.

Thời bây giờ làm ca sĩ dễ hơn ngày xưa nhiều, không cần phải biết ký âm, xướng âm ( solfege) vì chỉ cần nghe băng đĩa là đủ. Phương tiện kỹ thuật thời đại làm cho mình lười biếng hơn, đến nỗi Thế Sơn không còn dùng tới việc nhìn bài nhạc mà xướng âm nữa; lâu quá không dùng tới nên đọc nhạc cũng chậm đi.

– Đã đi hát được 29 năm, theo Thế Sơn thế nào là một ca sĩ thành công?

* Theo ý riêng của Thế Sơn, thì những ca sĩ thời trước, mặc dù có nhiều người không học thanh nhạc nhưng cách hát của họ đâu ra đó, nó góp phần làm thăng hoa ca khúc, nghe có hồn hơn. Còn về sau này thì có ca sĩ hát phá cách, biến chế nhiều hơn. Có thể là Thế Sơn bị ảnh hưởng của sự đào tạo trong nhạc viện cho nên mình không hạp lối diễn tả này.

– Trong bối cảnh của đất nước cần có sự góp tiếng của dòng nhạc đấu tranh, vai trò của giới ca sĩ ra sao?

* Nếu có bài hát đấu tranh hay, phù hợp với giọng ca của mình thì Thế Sơn sẵn sàng hát để nâng tinh thần mọi người lên. Thế Sơn vẫn góp tiếng hát trong các chương trình Cám Ơn Anh gây quỹ giúp thương phế binh và cô nhi quả phụ Việt Nam Cộng Hòa.

Có một cô tên là Trần Bảo Như viết một ca khúc tưởng niệm anh Việt Dzũng, đã làm hòa âm sẵn bên Việt Nam nhưng nhờ các ca sĩ bên đó thì không ai dám hát, nên nhờ tớiThế Sơn. Và mình đã chấp nhận, tự bỏ tiền cho phòng thu để thu âm và hoàn tất bài hát này để phát thanh trong ngày chôn cất nhạc sĩ Việt Dzũng.

Trong Facebook thì Thế Sơn đã có nhiều ý kiến mạnh mẽ chỉ trích Cộng Sản Việt Nam, đến nỗi nhận một số điện thoại nặc danh hăm dọa, khủng bố tinh thần.

– Bây giờ sau 29 năm vào nghề ca hát từ trong nước đến hải ngoại, có cảm tưởng gì?

* Qua bên hải ngoại này thì ca hát rất thoải mái. Nhớ lại thời trong nước thì rất nhức đầu vì chia ra nhiều loại như nhạc trong luồng, nhạc ngoài luồng, nhạc chưa được phép, nhạc đã được cấp phép. Chín năm hát ở trong nước cho đến nay thì chỉ một ít khán giả còn nhớ tới giọng Thế Sơn với bản Mong Đợi Ngậm Ngùi của Từ Huy mà thôi. Còn lại thì khán giả nhớ tới mình qua những bài hát thu âm tại Mỹ và Thế Sơn nổi tiếng là nhờ những bài hát ở hải ngoại này mà thôi.

– Dự tính cho tương lai?

* Thế Sơn đang thu âm một đĩa CD nhạc Pháp với những ca khúc quen thuộc với thính giả Việt Nam.

Câu chuyện ca nhạc với ca sĩ Thế Sơn tạm đủ, 9 năm ca hát ở Sài Gòn rồi 20 năm ca hát ở hải ngoại, tổng cộng là hăm chín năm, thời gian khá dài tạo nên một bề dày kinh nghiệm sân khấu. Con đường ca hát của anh vẫn tiếp tục vì tuổi đời chỉ mới 49, ở hải ngoại này có những ca sĩ tuổi bảy mươi mà vẫn còn có khán giả yêu mến. Và khán giả đang chờ những sản phẩm ca nhạc kế tiếp của ca sĩ Thế Sơn sau một chặng đường dài 29 năm ca hát. (Trần Chí Phúc)

(4)