Home Tin Tức Việt Nam Sắp vào TPP: Vẫn mị dân bằng ‘cải cách thể chế’

Sắp vào TPP: Vẫn mị dân bằng ‘cải cách thể chế’

Sắp vào TPP: Vẫn mị dân bằng ‘cải cách thể chế’

Bà Phạm Chi Lan – một trong những thành viên thân cận trong ban nghiên cứu chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, phát biểu ‘cải cách thể chế là ưu tiên số 1’. Tuy nhiên cũng như tất cả những lần trước khi đề cập về khái niệm này, bà Lan không giải thích ‘cải cách thể chế’ là gì.

Tính mù mờ về ý thức hệ dẫn đến mơ hồ về quan niệm và khái niệm. Tại Hội nghị trung ương 12 của đảng Cộng sản Việt Nam vào đầu tháng 10/2015, một khái niệm mới được trưng ra: ‘Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa’. Điều đáng nói là trong khi cuộc tranh cãi trong đảng về việc như thế nào là ‘nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa’ vẫn chưa có đáp số, thì nay lại sinh ra một khái niệm hoàn toàn mới.

Vậy rốt cuộc ‘cải cách thể chế’ là cải cách kinh tế hay chính trị, hay cả hai?

Cho đến nay vẫn chưa có bất kỳ một giải thích nào từ các cấp có trách nhiệm. Tuy vậy, nguồn cơn căn bản được giải thích là nếu không có quá trình đàm phán TPP và nhu cầu của nhà nước Cộng sản Việt Nam tham gia vào hiệp định này, có lẽ còn rất lâu nữa vấn đề cải cách thể chế mới được nêu ra.

Với TPP, cải cách thể chế không chỉ là những vấn đề sở hữu trí tuệ, nhãn mác, nguồn nguyên liệu nhập khẩu…, mà bao gồm cả khung luật pháp liên quan đến quyền con người như tự do lập hội, Công đoàn độc lập, tự do Internet, tự do báo chí, tự do tôn giáo…

Thế nhưng sự dịch chuyển não trạng và hành động của giới lãnh đạo Việt Nam trước những yêu cầu của TPP là vô cùng chậm. Vào đầu năm 2014, Thủ tướng Dũng đã đưa ra thông điệp ‘nắm chắc ngọn cờ dân chủ’, trong đó có đề cập đến một mục tiêu là xóa độc quyền. Thế nhưng cho đến nay, những tập đoàn siêu độc quyền của nhà nước như Tập đoàn điện lực Việt Nam, Tập đoàn xăng dầu Việt Nam… vẫn ung dung thống trị bằng các thủ đoạn tăng giá đè đầu đè cổ người dân. Tóm lại, cho tới nay thông điệp 2014 của ông Dũng là hoàn toàn vô nghĩa. Và không biết ông ta có còn nhớ đến bản văn từng đề ra mô hình rất kêu ‘nhà nước kiến tạo phát triển’ này hay không.

Gần đây, vài diễn đàn và hội thảo của giới doanh nghiệp (chưa phải giới trí thức) đã bắt đầu đề cập đến ‘cải cách thể chế’. Tuy nhiên, tương tự nỗi sợ hằn sâu quá nhiều năm trong chế độ, không phải ai dám đào sâu đến gốc rằng muốn cải cách thể chế kinh tế thì cần phải bắt đầu bằng cải cách thể chế chính trị.

Nếu không sớm cải cách thể chế chính trị, cơ hội để nhà nước và các doanh nghiệp Việt Nam hưởng lợi từ TPP sẽ hầu như không đáng kể.

Lê Dung / SBTN

(0)