Home Tin Tức Việt Nam Quyền im lặng có thể được công nhận

Quyền im lặng có thể được công nhận

Quyền im lặng có thể được công nhận
Ông Nguyễn Văn Hiện

Cụ thể, người bị bắt, bị tạm giữ; bị can, bị cáo có quyền “trình bày lời khai, đưa ra ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội”.

Điều này có nghĩa rằng quyền im lặng của bị can, bị cáo có thể được thừa nhận trong Bộ luật tố tụng hình sự. Nếu được thông qua tới đây, đây sẽ là bước ngoặt lớn trong việc bảo đảm nhân quyền căn bản trong bộ luật này.

Ông Hiện khẳng định đây là ý kiến của đa số đại biểu góp ý tại các kỳ họp trước. Tuy nhiên, một số đại biểu trong ngành công an vẫn bảo vệ quan điểm không đồng tình về “quyền im lặng”, trong đó có ông trung tướng Đỗ Kim Tuyến – phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, Bộ Công an và đại tá Phạm Trường Dân – phó giám đốc Công an tỉnh Quảng Nam.

Họ đều cho rằng nếu quy định như dự thảo sẽ gây khó khăn cho công tác điều tra, ảnh hưởng đến công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Hai vị này ngụy biện rằng, ngay ở các nước có hệ thống pháp luật tiên tiến cũng gặp vướng mắc vấn đề “quyền im lặng”. Từ đó họ đưa ra quan điểm không nên quy định quyền này.

Trước đó, ông đại biểu Đỗ Văn Đương còn nói rằng: “quyền im lặng không phải quyền con người”. Dư luận chỉ trích lời nói này thể hiện sự nhận thức kém cỏi về quyền con người của một vị đại biểu Quốc hội.

Theo nguyên tắc pháp luật căn bản, lời khai không thể là căn cứ duy nhất dùng để kết tội một người, mà còn phải dựa vào tang chứng, vật chứng, nhân chứng, … Nhưng nguyên tắc “trọng chứng hơn trọng cung” này không được tuân thủ nghiêm tại Việt Nam.

Trên thực tế, nếu không công nhận quyền im lặng của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo thì tình trạng bức cung, sử dụng nhục hình sẽ vẫn tiếp tục xảy ra tràn lan, gây ra những vụ án oan sai nghiêm trọng như đã từng thấy.

Cũng trong phiên họp này, Quốc hội CSVN còn bàn cãi về chuyện ghi âm, ghi hình các buổi hỏi cung nhằm tránh việc bức cung, sử dụng nhục hình và bảo đam quyền của bị can, bị cáo. Cũng giống khi bàn về quyền im lặng, các đại biểu ngành công an không muốn bị ghi âm, ghi hình. Bởi thực chất đó có thể là những thứ chống lại các điều tra viên.

Nhật Nam / SBTN

(1)