Home Tin Tức Việt Nam Quý 3/2015: Các tập đoàn nhà nước vẫn nợ như chúa chổm

Quý 3/2015: Các tập đoàn nhà nước vẫn nợ như chúa chổm

Quý 3/2015: Các tập đoàn nhà nước vẫn nợ như chúa chổm

Tập đoàn Dầu khí (PVN), Điện lực (EVN), Than – Khoáng sản (Vinacomin), Hàng hải, Sông Đà… vẫn là những cái tên dẫn đầu trong danh sách vay nợ tại các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam là 163,063 tỷ đồng; Tập đoàn Điện lực Việt Nam là 78,583 tỷ đồng; Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam là 49,566 tỷ đồng; Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (47,627 tỷ đồng); Tổng công ty Sông Đà (20,357 tỷ đồng); Tổng công ty Xi măng Việt Nam (16,483 tỷ đồng)…

Nguồn cơn gây ra con số vay nợ quá lớn như thế là do đặc thù ‘tay không bắt giặc’ của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hoạt động phụ thuộc phần lớn vào vốn vay. Một bản báo cáo gần đây của chính phủ VN cho biết tổng nợ phải trả năm 2013 của DNNN là 1,723,556 tỷ đồng (tương đương 48% GDP). Trong đó, riêng 108 Tập đoàn, Tổng công ty là 1,512,915 tỷ đồng (42% GDP). Đặc biệt, báo cáo này cũng nhấn mạnh các tập đoàn và tổng công ty đang hoạt động phụ thuộc phần lớn vào nguồn vốn vay, khi tổng số vay nợ trong nước chiếm đến 43.23% tổng nợ phải trả.

Tuy nhiên, nhiều số nhà phản biện độc lập tỏ ý nghi ngờ vào tính trung thực của bản báo cáo chính phủ, vì nếu lấy dẫn chứng từ EVN con số nợ vay của tập đoàn này không phải là 78,000 tỷ đồng như báo cáo mà lên tới 118,000 tỷ đồng, theo con số công bố chính thức vào năm 2014 (cũng có thông tin cho biết nợ vay của EVN lên tới 143,000 tỷ đồng).

Nợ nhiều nhưng trả không bao nhiêu – đó là tình trạng chung của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Cho tới nay, chiến dịch thoái vốn của các DNNN chủ chốt khỏi bất động sản và chứng khoán, được khởi động từ năm 2011, vẫn hầu như u ám. Vì thị trường chứng khoán tê liệt, còn nhà đất mới chỉ ấm lại đôi chút ở các phân khúc giá thấp và trung bình. Nhiều DNNN đầu tư vào phân khúc căn hộ cao cấp đã bị ‘chết đứng’. Ngay cả EVN, dù được cơ quan chủ quản là Bộ công thương chính phủ ‘bảo kê’ cho hàng loạt chiến dịch ‘bù lỗ vào giá’ và nhờ đó đã có lãi, nhưng cũng chỉ mới thoái được khoảng 20% vốn khỏi bất động sản và chứng khoán.

Cần chú ý, nợ vay của DNNN không được tính vào nợ công quốc gia, trái hẳn với nguyên tắc của Liên hiệp quốc. Do cách tính ‘mang bản sắc VN’ như thế, tỷ lệ nợ công/GDP theo báo cáo chính phủ vẫn chưa đạt tới ngưỡng nguy hiểm là 65%. Nhưng theo tính toán của giới chuyên gia phản biện, nếu tính đúng và đủ nợ vay của DNNN, tỷ lệ nợ công quốc gia phải lên đến ít nhất 98% GDP. Thậm chí có đánh giá cho biết tỷ lệ này đã vọt lên đến 150% GDP.

Lê Dung / SBTN

(2)