Home Giải Trí & Đời Sống Hà Thanh- giọng hát soprano có “chất Huế” độc đáo của Việt Nam

Hà Thanh- giọng hát soprano có “chất Huế” độc đáo của Việt Nam

Hà Thanh- giọng hát soprano có “chất Huế” độc đáo của Việt Nam

Ngày 1/1/2017 đã là tưởng niệm ngày giỗ thứ 3 của nữ ca sĩ Hà Thanh. Những khán thính giả yêu giọng hát Hà Thanh vẫn giữ mãi hình ảnh của người nữ ca sĩ dù đã quá độ tuổi “thất thập cổ lai hy” mà vẫn trẻ trung, và giọng hát vẫn ngọt ngào như ở độ tuổi thanh xuân.

Hà Thanh là một hiện tượng đặc biệt của nền âm nhạc Miền Nam trước 1975. “Đặc biệt”, nhưng lại nằm trong đặc điểm chung của hầu hết các ca sĩ Sài Gòn thời bấy giờ: thể hiện được cá tính của từng ca sĩ qua giọng hát của mình. Người nghe không bao giờ lẫn lộn giữa Thái Thanh, Khánh Ly, Lệ Thu, Hoàng Oanh…

Hà Thanh cũng thế. Là một tiếng hát  “giọng kim”, hay  giọng soprano theo định nghĩa của âm nhạc Tây Phương, Hà Thanh được “xếp loại” cùng với những giọng ca đương thời như Thái Thanh, Kim Tước, Mộc Lan, Châu Hà, Quỳnh Giao, Mai Hương… Và cái tên Hà Thanh cũng gợi sự so sánh ngay đến nữ ca sĩ giọng kim nổi tiếng nhất trong mọi thế hệ ca sĩ Miền Nam:  Thái Thanh. Ấy vậy mà tiếng hát Hà Thanh vẫn có chỗ đứng rất riêng trong lòng người hâm mộ.

Vì sao vậy? Như nữ ca sĩ Quỳnh Giao đã từng có nhận định: Hà Thanh là một trong những ca sĩ soprano hiếm hoi giữ được “chất Huế” trong giọng hát của mình. Dù sinh ra ở Thừa Thiên Huế, đã từng hát thành danh ở Huế trước khi vào Sài Gòn, nhưng giọng hát Hà Thanh nói chung vẫn là phát âm theo giọng Bắc. Và hầu như tất cả các ca sĩ hát giọng soprano đương thời đều hát giọng Bắc. Nhưng khi nghe kỹ hơn một chút,  trong cách phát âm một số từ của Hà Thanh, khán giả vẫn cảm nhận được rất rõ một số âm sắc của những cô gái Huế. Nó có hình ảnh của sông Hương, Núi Ngự, Bến Vân Lâu. Để cảm nhận được điều này, không gì hơn là nghe Hà Thanh trình bày ca khúc viết cho Huế của nhạc sĩ Dương Thiệu Tước: Đêm Tàn Bến Ngự:

Ai về, bến Ngự cho ta nhắn cùng.
Nhớ chăng non nước Hương Bình.
Có những ngày xanh,
Lưu luyến bao tình, Vương mối tơ mành.
Hàng cây soi bóng nước Hương,
Thuyền xa đậu bến Tiêu Tương
Lưu luyến thay phút say hương dịu buồn.
Nhưng thoảng nghe khúc ca Nam Bình sầu than.
Như nức nở khóc duyên bẽ bàng.
Thấp thoáng trăng mờ, Ai than ai thở,

đời vui chi trong sương gió.
Ai nhớ thương ai,  Đây lúc đêm tàn, tình đã lạt phai… 

Đêm Tàn Bến Ngự là một trong những ca khúc đậm chất Huế vào bậc nhất. Và khi qua tiếng hát của Hà Thanh, thính giả có cảm tưởng hình ảnh Huế buồn như thực sự  hiện ra trước mắt. Những âm Huế đặc trưng như “soi bóng”, “sầu than”, “bẽ bàng”, “lạt phai” … của Hà Thanh đã đưa cảm xúc Huế của người nghe lên đến đỉnh điểm.

Khi so sánh hai giọng hát Thái Thanh & Hà Thanh, nhiều người hâm mộ cả hai có cùng nhận xét: giọng Hà Thanh có chất mộc mạc mà giọng Thái Thanh ít có. Cái chất “mộc mạc” này có lẽ đã giúp cho Hà Thanh hát rất thành công nhiều ca khúc về người lính Cộng Hòa của người nhạc sĩ  quân đội Nguyễn Văn Đông. Một trong những ca khúc tiêu biểu của chủ đề này là Chiều Mưa Biên Giới. Cùng với phiên bản của Trần Văn Trạch,  Hà Thanh hát Chiều Mưa Biên Giới đã làm rung động trái tim của nhiều thính giả, đặc biệt là những người lính Cộng Hòa ở tiền đồn biên giới:

Chiều mưa biên giới anh đi về đâu?
Sao còn đứng ngóng nơi giang đầu
Kìa rừng chiều âm u rét mướt
Chờ người về vui trong giá buốt
người về bơ vơ
Tình anh theo đám mây trôi chiều hoang
Trăng còn khuyết mấy hoa không tàn
Cờ về chiều tung bay phất phới
Gợi lòng này thương thương nhớ nhớ
Bầu trời xanh lơ…

Lời bài hát này rất giản dị. Nhờ vậy, mà nó rất gần với tính chất bình dị của những người lính Cộng Hòa, cầm súng chỉ để tự vệ, bảo vệ quê hương, chứ không vì cuồng tín và cuồng sát. Ở tiền đồn biên giới, các anh vẫn mơ về hậu phương, nơi người vợ, người tình lúc nào cũng hướng về mình. Và tiếng hát mộc mạc của Hà Thanh, như tiếng nói của người em gái hậu phương, đã diễn tả được mối tình đằm thắm giữa hậu phương và tiền tuyến:
…Người đi khu chiến thương người hậu phương
Thương màu áo gởi ra sa trường
Lòng trần còn tơ vương khanh tướng
Thì đường trần mưa bay gió cuốn
Còn nhiều anh ơi…

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đã nhận xét rằng Hà Thanh là ca sĩ trình bày những ca khúc của ông đúng ý nhất. Hầu hết các tác phẩm của Nguyễn Văn Đông đều qua giọng hát của Hà Thanh. Một trong những ca khúc mà thính giả vẫn luôn nhớ cùng với tiếng hát Hà Thanh là bài Hải Ngoại Thương Ca. Có nhiều người nói Hải Ngoại Thương Ca giống như viết cho thời đại ngày hôm nay, khi mà hàng triệu người sống xa quê hương, nhưng vẫn luôn hướng về vận mệnh dân tộc, đất nước:

Một mùa thương kết muôn hoa lòng
Người về đây nối câu tâm đồng
Về cho thấy Xuân nồng áo em
Cho tình xưa thôi cách xa
Về chung mái nhà lá

Người về đây giữa non sông này
Hội trùng dương hát câu sum vầy
Về cho thấy con thuyền nước Nam
Đi vào mùa Xuân mới sang
Xa rồi ngày ấy ly tan

Có một điểm khác biệt rất rõ giữa lời kêu gọi trở về giúp quê hương của Nguyễn Văn Đông, và chính sách kêu gọi “Việt Kiều hồi hương” chủ yếu vì Đô La của chính quyền CSVN, đó là ước mong một nước Việt tự do, hùng mạnh trên trường quốc tế:

…Tôi đi giữa trời bồi hồi
Cờ bay phất phới, tôi quên chuyện ngày xưa
Mong sao nước Việt đời đời
Anh dũng oai hùng chen chân thế giới!

Mặc thời gian tóc pha đôi màu
Mặc đại dương sóng to mưa gào
Đàn chim bé trong làn chớp xanh
Yêu trời tự do Á Đông
Thương về đồi núi xa xa…

Trong những ngày chuẩn bị đón một mùa xuân mới Đinh Dậu, thật là thú vị cho người Việt khắp nơi trên thế giới lại cùng nghe lại Hải Ngoại Thương Ca, qua giọng hát đậm chất Huế của ca sĩ Hà Thanh…

Cung Mi / SBTN

(1267)

tags: