Home Tin Tức Việt Nam Có nên giao cho công an xã thẩm quyền điều tra ban đầu?

Có nên giao cho công an xã thẩm quyền điều tra ban đầu?

Có nên giao cho công an xã thẩm quyền điều tra ban đầu?
Ông Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc Giang

Theo Điều 43 của dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, công an xã, phường, thị trấn, đồn công an cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, có quyền lấy lời khai và chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền. Điều 43 còn quy định công an xã cũng có quyền bắt giữ hoặc tiếp nhận người phạm tội quả tang, có quyền lập biên bản lấy lời khai, khám người, cũng như áp giải người bị bắt lên cơ quan công an cấp trên.

Để ủng hộ cho quy định này, Ủy viên Ủy ban Tư pháp Phạm Xuân Thường khen ngợi rằng từ xưa đến nay công an cấp xã đã làm tốt rất nhiều việc, và “việc không tốt của công an xã chỉ chiếm số ít”. Tuy nhiên ông không dẫn chứng công an xã “làm tốt rất nhiều việc” là những việc gì.

Ông Thường trấn an thêm: “Đừng vì vài vụ xảy ra ở công an cấp xã mà cho rằng không nên giao quyền hạn rộng rãi cho họ. Việc này giúp sử dụng được chứng cứ ban đầu, giúp việc xác định tội phạm cũng như kết tội sau này chuẩn xác hơn”.

Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quý Vương cũng cho rằng công an cấp xã gần với dân nhất. Điều 43 dự thảo giao quyền điều tra ban đầu cho họ “không có gì sai”.

Trong khi đó, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp bà Lê Thị Nga tỏ ra lo ngại khi cho rằng công an cấp xã chỉ là lực lượng bán chuyên trách. Thời gian qua, dư luận đã rất quan tâm về một số trường hợp công an cấp xã gọi người dân lên để “làm việc”, và lạm dụng quyền lực, xâm phạm nặng nề quyền công dân của họ.

Bà Nga đã nêu lại vụ một công an gọi một người dân lên để giải quyết một vụ tranh chấp, đã dùng dép đánh, sau đó còn dùng dùi cui đánh nạn nhân gãy bốn xương sườn gây thương tật 16%. Thế nhưng sau khi kết thúc điều tra, công an vẫn lập biên bản là nạn nhân… tự té ngã!

Bà cũng thắc mắc, công an cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, báo tin về tội phạm, kiểm tra, xác minh ban đầu… Vậy kiểm tra, xác minh ban đầu là những hoạt động gì? Nếu là hoạt động lấy lời khai nghi can thì cần phải cân nhắc rất kỹ. Việc điều tra mà giao thẩm quyền cho công an xã thì hoàn toàn không hợp lý, nếu không muốn nói là nguy hiểm. Vì với trình độ chuyên môn của công an cấp xã như hiện nay, thì khó bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Bà Nga đề nghị xem xét lại cả Pháp lệnh Công an xã vì được ban hành trước Hiến pháp 2013.

Một đại diện đến từ Viện kiểm sát cũng cho rằng để tránh oan sai ngay từ đầu, thì chỉ nên giao công an cấp xã tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm và chuyển ngay đến cơ quan điều tra có thẩm quyền.

Theo một con số do chính Bộ Công an đưa ra hồi đầu năm 2015, trong 3 năm qua, với tình trạng lạm dụng quyền hạn, bức cung, nhục hình của công an cấp xã phường, ít nhất đã gây ra 226 cái chết do công an đánh đập, tra tấn để lấy lời khai.

Tú Thanh / SBTN

(2)