Home Giải Trí & Đời Sống Ca sĩ Trúc Mai đã từng từ chối Nắng Thủy Tinh

Ca sĩ Trúc Mai đã từng từ chối Nắng Thủy Tinh

Ca sĩ Trúc Mai đã từng từ chối Nắng Thủy Tinh

Đã từng quen biết ca sĩ Trúc Mai ở San Jose nhiều năm qua, và trong một lần ngồi cạnh nhau trong chuyến xe đò Hoàng xuống Quận Cam, chúng tôi có nhiều thì giờ trò chuyện ca nhạc.

Ca sĩ Trúc Mai bắt đầu đi hát vào năm 1958 cho Cục Tâm Lý Chiến, đến năm 1959 hát ở phòng trà ca nhạc Văn Cảnh, Hòa Bình, vũ trường Đại Nam, và nhiều chỗ tương tự của thủ đô Sài Gòn thời đó.

SBTN: Thời đó chị thường hát những ca khúc nào ở các phòng trà ca nhạc?

Trúc Mai : Tôi hát những bài như Xóm Đêm ( Phạm Đình Chương ), những bài xưa xưa, những bài nhạc ngoại quốc lời Việt như Ánh Đèn Màu (Lime Light), Cánh Buồm Xa Xưa ( La Paloma ). Có nhạc sĩ Lê Văn Thiện ( Đại Nam ) , nhạc sĩ Võ Đức Tuyết (Olympia ), nhạc sĩ Ngọc Bích ( Hòa Bình ) là các trưởng ban nhạc hay hòa tấu những bản ngoại quốc để cho khách nhảy đầm.

Còn đi hát cho Cục Tâm Lý Chiến là cho công chúng, ủy lạo tinh thần, hát giúp vui ở các trại gia binh cho vợ con các người lính nghe.

Nghe giọng nói có vẻ như chị là dân Sài Gòn?

* Ông già bà già tôi là người Sài Gòn, sinh ra tôi ở Gia Định và đưa về Thủ Đức, lớn lên, ở cho đến ngày mất Sài Gòn và đi sang Mỹ năm 1975.

Mê ca hát từ lúc nào?

* Hồi còn nhỏ hát ở ca đoàn nhà thờ, biết đánh đàn mandolin với các anh trong nhà, lớn lên các đàn anh rủ đi hát cho Tâm Lý Chiến. Cái tên Trúc Mai là nghệ danh mà mình tự chọn khi đi hát. Khi vào Tâm Lý Chiến thì vừa hát vừa học hỏi thêm chứ mình là con nhà nghèo đâu có tiền đi học các lớp dạy tư nhân. Còn vào trường Quốc Gia Âm Nhạc thì rất khó. Có ông thầy là Vĩnh Lợi ở trường trung học dạy cho một ít nhạc lý và tự học chơi đàn guitar để hát những bản nhạc cho mình.

Bắt đầu thu đĩa từ khi nào?

* Khoảng năm 1960- 1961, ông Nguyễn Tất Oanh chủ hãng đĩa Sóng Nhạc mời hát độc quyền. Bài hát đầu tiên thu đĩa không nhớ vì đã 52 năm rồi; lâu lâu có người đưa lên Internet nói là bản này do Trúc Mai thu âm thời đó thì mình mới nhớ ra, hình như có thu âm một bài của nhạc sĩ Võ Đức Hảo, nhưng không nhớ tên.

Xin kể vài bản mà khán giả hay yêu cầu Trúc Mai hát thời phòng trà?

* Thời đó hay hát các bản ngoại quốc như Dòng Sông Xanh (Blue Danube ), cho đến giờ vẫn có người nhớ Trúc Mai với bản Bambino mà ca sĩ Dalida đã thu đĩa. Hát Gởi Gió Cho Mây Ngàn Bay ( Đoàn Chuẩn), Con Thuyền Không Bến ( Đặng Thế Phong ), Đường Xưa Lối Cũ ( Hoàng Thi Thơ ), vài năm sau thì có Tôi Đưa Em Sang Sông ( Y Vũ- Nhật Ngân )…

Có nhạc sĩ nào viết nhạc dành riêng cho ca sĩ Trúc Mai?

* Có một người viết 4 ca khúc Tương Tư 1, 2. 3. 4, và Chiều Mưa Ai Đưa Em Về tặng cho Trúc Mai chứ không phải dành riêng cho giọng hát mình.

Những đồng nghiệp thời đó là ai ?

* Ca sĩ Bạch Yến, Bích Chiêu ở phòng trà Hòa Bình, có Thanh Thúy, Kim Chi, Thùy Hương, Thu Hương, Thái Xuân ở phòng trà Văn Cảnh. Nam ca sĩ thì có Hùng Cường lúc đó chưa hát cải lương, Ngọc Minh tên cũ của Jo Marcel.

Cát xê của ca sĩ phòng trà thời năm 1960-1961 ra sao?

* Thời đó lương tháng của một người lính đi quân dịch khoảng 120 đồng, lương thư ký 900 đồng, mướn người giúp việc 600 đồng. Giá tô phở 7 đồng, tô nào thịt nhiều thì 10 đồng. Mình hát cho Tâm Lý Chiến khoảng 2200 đồng một tháng. Hát cho phòng trà phải đi tắc xi hay xích lô thì mỗi cuốc xe khoảng 6 đồng, một đêm vừa đi vừa về thì mỗi tháng tốn tiền di chuyển hơn 300 đồng. Trừ tiền quần áo, son phấn thì còn lại cũng không nhiều. Mới vào nghề thì hát chỉ một phòng trà nhưng sau vài năm khoảng 1962, thì hát nhiều phòng trà, hát ở các đại nhạc hội, thu âm hãng đĩa cho nên thu nhập khá hơn. Thời đó hát cho Tâm Lý Chiến thì mỗi xuất được 300 đồng, hát 2 bài cho mỗi đám cưới nhà giàu thì được 500 đồng.

Có một vài năm Trúc Mai nghỉ hát?

* Khi lập gia đình thì tôi ngưng hát từ năm 1965 cho đến năm 1972 thì trở lại sân khấu Sài Gòn cho đến ngày mất nước. Mình còn nhớ đi ra đường gặp bạn bè văn nghệ như anh Nhật Trường rủ rê vào thu truyền hình, nghe cũng thấy thích muốn thử xem ra sao vì những năm 60 đi hát lúc đó chưa có truyền hình. Và khi tái xuất giang hồ thì tuần nào cũng có mặt 2 sô trên ti vi.

Dấu ấn của tiếng hát Trúc Mai ở ca khúc nào?

* Bản Hàn Mặc Tử của Trần Thiện Thanh vào năm 1962. Sau khi xuất hiện trở lại vào năm 1972 thì bài hát nổi tiếng là Nhà Anh Nhà Em, thơ của Hà Liên Tử, ký giả kịch trường, do nhạc sĩ Anh Sơn phổ nhạc ” Nhà anh nhà em cách hai đoạn đường dài, tuy xa mà gần tuy gần mà xa. Rồi còn xa mấy nữa khi em đi lấy chồng, một chiều thu úa lá..” Nhạc sĩ Anh Sơn định cư tại thành phố Fresno cách đây mười mấy năm và đã qua đời.

Xin kể vài kỷ niệm trong thời đi hát ở Sài Gòn?

* Đi hát rất vui, tôi xin cám ơn Chúa đã đãi ngộ cho con đường đi hát của mình. Thời trước khán giả rất hiền lành dễ thương, tôi hát đủ loại nhạc từ tiền chiến cho tới nhạc sang, nhạc sến, nhạc ngoại quốc. Thời tôi đi hát đầu thập niên 60 thì nhạc sĩ Trịnh Công Sơn chưa nổi tiếng. Có một lần anh ấy đưa bản Nắng Thủy Tinh nhờ tôi hát thu đĩa nhưng tôi không nhận lời. Vì Thanh Thúy đã hát hai bản Thương Một Người , Ướt Mi của anh ở phòng trà cho nên tôi muốn dành riêng cho chị ấy. Một phần tôi hay thích hát những bài điệu Bolero, không chuộng nhạc Slow Rock lắm, một phần lúc đó khán giả chưa thưởng thức các ca khúc của anh, cho đến năm 1968 khi Khánh Ly hát Diễm Xưa và những bài hát của Trịnh Công Sơn thì anh được sinh viên học sinh đón nhận nồng nhiệt. Lúc tôi hát ở vũ trường thì Khánh Ly không được chủ vũ trường coi là ca sĩ ăn khách, sau đó chị ấy lên Đà Lạt và gặp Trịnh Công Sơn và cả hai đều nổi tiếng.

Thời trước ở Sài Gòn , chị lúc hát có khi nào đổi lời ca hay không?

* Thí dụ như bản Tôi Đưa Em Sang Sông thì mình hát là Anh đưa em sang sông, chiều xưa mưa rơi âm thầm, chứ hát chữ “tôi” nghe nó kỳ kỳ. Bây giờ khi nghe các ca sĩ trẻ hát sai lời hoặc sửa lời khác ý với tác giả thì tôi chỉnh họ liền. Thời trước các ca sĩ được nhìn thấy bản nhạc chép tay của tác giả, còn bây giờ ca sĩ chỉ nghe qua đĩa có những nốt thấp quá lời ca nghe không rõ, cho nên khi họ hát lại thì sai lời ca, đôi lúc họ chế ra chữ khác và có khi đổi cả nốt nhạc. Tôi có nói với một chàng ca sĩ trẻ rằng nếu không thích nhạc phẩm đó thì đừng hát và nếu thấy mình giỏi cũng như nhạc sĩ thì tự sáng tác nhạc mà hát, chớ đừng sửa đổi lời ca nốt nhạc.

Xin kể thêm một chuyện đáng nhớ về đời ca hát của chị?

* Thời đó muốn quảng cáo một bài hát mới, giờ xổ số kiến thiết quốc gia chiều thứ ba là tốt nhất vì có nhiều người nghe. Nhạc sĩ Châu Kỳ tối thứ hai đưa cho tôi một bản mới nhờ hát; tôi bảo rằng gấp quá không có giờ để thuộc lời ca nhưng ông nói rằng sẽ đứng sau cánh gà nhắc tuồng. Lúc trình diễn tôi ráng nhớ lời để hát và lắng nghe tiếng nhắc lời của ông, nhưng có lúc nghe không rõ và tôi chuyển sang hát bản Sao Chưa Thấy Hồi Âm của Châu Kỳ vì bài này cũng cùng điệu Bolero và cùng tông nhạc.

Bước xuống sân khấu, tôi nghe tiếng nhạc sĩ Châu Kỳ trách móc ” Mai ơi rứa là Mai giết Kỳ rồi” ( cười )

Bằng hữu văn nghệ của chị là những ai?

* Thời chưa lấy chồng đi hát rất bận không có giờ la cà văn nghệ. Sau năm 1972 thì lại hay ngồi quán với các nhạc sĩ như Mặc Thế Nhân, Hoàng Trang, Trường Hải, Thanh Sơn.

Khi qua Mỹ tháng 4/1975 thì Trúc Mai trở lại sân khấu vào lúc nào?

– Cái Tết năm 1976 do kịch sĩ Túy Hồng tổ chức ở Virginia, tìm ra số phôn của tôi đang ở tiểu bang Nebraska và mời trình diễn. Hồi đó tiền cát sê là 80 đô la ( xăng lúc đó 59 xu, con gà 99 xu ) nhưng rất mừng vì được ra khỏi nhà và đi hát. Người đưa đón lái xe đi lạc đường, tới nơi khán giả đông đảo và bài hát đầu tiên trên sân khấu xứ Mỹ này là Hàn Mặc Tử. Sau đó thì tôi thường đi hát với các kịch sĩ như Xuân Phát, Nhật Minh, La Thoại Tân cho những sô ca nhạc do Túy Hồng và Bảo Ân tổ chức ở những nơi có đông người Việt Nam trên xứ Mỹ thời mới qua như New Orleans, Virginia, New York; Carolina, thời này Quận Cam chưa có nhiều đồng hương.

Có một người bạn lập ra hội thiện nguyện giúp cho di dân ở Pensylvania và mua vé máy bay mời Trúc Mai hát không lấy thù lao. Có một hội sinh viên ở vùng này tổ chức văn nghệ mời 5 ca sĩ hạng A của Sài Gòn trong đó có Trúc Mai, Hoàng Oanh… hát và lần đầu tiên được báo chí Mỹ tới chụp hình lia lịa và điều đặc biệt là khi ca sĩ tới được chỗ trình diễn thì đã gần vãn hát.

Con đường ca hát ở hải ngoại tiếp tục ra sao?

* Năm 1982 cùng gia đình dọn về San Jose ở cho đến nay và vẫn được mời trình diễn ở nhiều nơi từ đó cho đến nay. Hát cho các vũ trường, các hội đoàn ở Bắc Cali. Đã thu băng cho trung tâm Dạ Lan,trung tâm Thanh Lan, thu hình cho Tiếu Vương Hội, trung tâm Giáng Ngọc, trung tâm Trường Hải, trung tâm của Nhựt Thanh và thỉnh thoảng thu hình cho trung tâm Asia cuốn 50, 52, 73, 74, Thúy Nga cuốn 76. Từ lúc qua Mỹ đến giờ chưa làm việc cho hãng Mỹ nào cả, chỉ toàn sống bằng nghề đi hát.

Câu chuyện văn nghệ cùng ca sĩ Trúc Mai khá dài. Chị đưa cho tấm hình chụp lại từ bản nhạc của Hoàng Nguyên mấy chục năm trước có dáng người ca sĩ áo dài xinh xắn làm người mẫu. Hi vọng những điều ghi lại giúp cho người đọc hiểu thêm về sinh hoạt ca nhạc của Sài Gòn những năm 1960, 1961, trong đó có Trúc Mai, giọng hát tự nhiên mang chất Sài Gòn và thẳng thắn như tính tình của chị.

Những tên con trai từng thất tình vẫn thích nghe câu hát ” Anh đến mừng em trong tiệc cưới , ra về men rượu ngấm buồng tim.” và những khán giả tiếc cho mối tình thơ mộng của thi sĩ Hàn Mặc Tử và cô gái tên Mộng Cầm trong bài Hàn Mặc Tử “Đường lên dốc đá nhớ xưa hai người đã một lần đến. Tình yêu vừa chớm xót thương cho chàng cuộc sống phế nhân” ; qua chất giọng của Trúc Mai mãi đẹp hoài trong ký ức văn nghệ của họ. (Trần Chí Phúc)

Thái Xuân, Trịnh Công Sơn, Trúc Mai, tiến sĩ Lưu Nguyễn Đạt

(399)