Home Tin Tức Hoa Kỳ Bình luận đầu tuần: Obama phà khói xì gà chận Putin và Tập Cận Bình

Bình luận đầu tuần: Obama phà khói xì gà chận Putin và Tập Cận Bình

Bình luận đầu tuần: Obama phà khói xì gà chận Putin và Tập Cận Bình

Hoa kỳ tuyệt giao và đặt lệnh cấm vận kinh tế nghiêm ngặt lên Cuba sau một loạt diễn biến đến từ tác động và hệ quả của chiến tranh lạnh Đông-Tây, mà cao điểm là cuộc chiến cân não giữa tổng thống John F. Kennedy và chủ tịch Liên xô Nikita S. Khrushchev trong vụ khủng hoảng đưa vũ khí nguyên tử vào Cuba vào tháng 10/1962 tiếp theo vụ đổ bộ Vịnh Con Heo nhằm lật đổ chế độ Fidel Castro hồi tháng 4/1961 trước đó.

Sự sụp đổ khối Cộng sản Sô Viết đầu thập niên 90 thế kỷ trước khiến Cuba không còn thế lực bảo trợ, Cuba rơi vào tình trạng nguy kịch về kinh tế. Tuy nhiên, thế giới không đứng lại mà luôn luôn chuyển động. Mặc dù, Chiến tranh Lạnh chấm dứt với Liên bang Sô Viết sụp đổ, nhưng Putin đã vực dậy thế lực Liên bang Nga bằng cách tận dụng việc Hoa kỳ bị kẹt trong 2 cuộc chiến tại Afghanistan và Iraq, đã xâm lăng Georgia ngay sau khi nói chuyện với tổng thống Bush tại thế vận hội Bắc kinh 2008. Để rồi kịch bản tương tự lập lại sau này khi ngoạm Crimea 2014, khi Hoa kỳ vừa mới chập choạng bước ra khỏi cuộc khủng hoảng tài chánh năm 2008. Cũng cùng thời gian, Trung quốc bắt đầu vươn lên thành nền kinh tế đứng hàng thứ 2 sau Hoa kỳ vào năm 2012 và càng lúc càng năng động hơn để tạo thế lực trên trường thế giới.

Khoảng trống ảnh hưởng tại Cuba khi mà Liên bang Sô Viết sụp đổ, đang bị ngăm nghe chiếm chỗ bởi 2 quốc gia đã từng chia sẻ ý thức hệ Cộng sản với Cuba đó là Nga và Trung quốc. Và cả 2 đều hứa hẹn mang đến Cuba điều mà đảo quốc này cần nhất: kinh tế. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đến thăm Havana hồi tháng 5/2014 và ký một loạt các thỏa thuận phát triển mỏ dầu ngoài khơi Cuba, ký hợp đồng xây dựng cơ sở hạ tầng, xóa nợ cho Cuba. Trung cộng còn sớm hơn nữa, khi thăm Cuba vào năm 2004, chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã ký một biên bản ghi nhớ hợp tác thương mại hứa hẹn đầu tư 500 triệu Mỹ kim vào đảo quốc này. Sau đó, Trung quốc lại có kế hoạch đầu tư thêm 500 triệu khác để khai thác mỏ nickel tại Moa, thuộc khu vực Hulguin nằm phía đông Cuba.

Cho dù, tổng thống Obama có biện minh rằng sự bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 quốc gia cựu thù này do các chính sách cũ kỹ từ nhiều thập niên qua không hiệu quả. Nhưng trong bài phân tích được đăng trên trang tin của đài truyền hình Fox với tựa đề, Hoa kỳ phải kiểm soát mưu đồ quân sự của Nga và Trung cộng, đã chỉ ra rằng: “ Cuba đang gặp khó khăn khủng khiếp và cần tiền mặt, cũng như sự đầu tư khổng lồ. Bất kỳ cường quốc nào đưa tay giúp trước sẽ được nước này ban tặng những đặc quyền nhất định.” Bài viết khẳng định: “Hoa kỳ cần phải hành động ngay để chắc chắn rằng Cuba không trở thành một khí cụ của Nga hoặc Trung cộng, mà từ đó trở thành một bàn đạp đe dọa an ninh chúng ta khi họ hiện diện quân sự tại đó”. Bài viết ngay từ đầu đã nhận xét: quyết định bình thường hóa quan hệ với Cuba của tổng thống Obama là “việc đúng đắn cần phải làm”. Tác giả bài viết trên là bà Kathleen McFarland, người đã từng nắm giữ các chức vụ về an ninh quốc gia trong nhiều đời tổng thống Cộng hòa như Richard Nixon, Gerald Ford và Ronald Reagan.

Sự bắt tay giữa Hoa kỳ và Cuba không thể nào không nhắc đến vai trò vô cùng thiết yếu của tòa thánh Vatican và đức giáo hoàng Francis với vai trò con thoi của đức Hồng y Ortega. Xin đừng quên chuỗi mắt xích khối cộng sản Đông Âu tan rã bắt đầu với Ba Lan dưới ảnh hưởng của đức giáo hoàng John Paul đệ nhị.

Tuy nhiên, cần chú ý chi tiết về sự tham vọng của Trung cộng đột nhập vào “sân sau” Hoa kỳ qua ngõ Cuba đã bị chặn lại, bởi chính quyền Havana đã cấm cửa chiến hạm Trung cộng mở rộng hoạt động trong lãnh hải của quốc gia nầy theo như thỏa thuận đã ký kết năm 2014 giữa Tập Cận Bình và Raoul Castro. Điều đáng nói trong vụ này là chính Raul Castro đã lên tiếng trước để đề nghị kế hoạch trên với Trung cộng.

Như vậy, TT Obama trong những tháng cuối cùng của nhiệm kỳ đã thực hiện một cuộc chuyển trục về sân nhà sau hơn nửa thế kỷ đóng chặt cửa. Trước khi chiếc Air Force One cất cánh rời Hoa Thịnh Đốn một viên chức cao cấp Tòa Bạch Ốc tiết lộ rằng rằng những vấn đề tự do, dân chủ và nhân quyền sẽ là đề tài được Tổng Thống Obama nói tới, bất kể sự phản đối của chính phủ Cuba. Nhưng phía Cuba đồng thời cũng đã bắn tiếng nói rằng họ không muốn nhà lãnh đạo Mỹ dùng chuyến viếng thăm vào mục tiêu cổ võ dân chủ.

Chuyến đi của TT Obama, và quyết định thay đổi của Cuba với Trung cộng minh chứng rõ ràng về mặt chiến lược an ninh cho Hoa kỳ. Cuối cùng, cuộc đấu tranh cho Nhân Quyền-Dân Chủ vẫn chỉ có thể do nhân dân Cuba quyết định mà thôi.

Tình hình chắc cũng không khác với người dân Việt Nam.

Bài toán được đặt ra với cộng đồng người Việt tị nạn Cộng sản có lẽ là: Làm sao cột được Dân chủ cho Việt nam với quyền lợi Hoa kỳ lại với nhau. Hãy dấn bước vào chính trị dòng chính Hoa kỳ một cách xác định có chủ đích, và tất cả bắt đầu bằng cách đi bỏ phiếu đông đủ trong cuộc bầu cử vào tháng 11 sắp tới.

Phan Nhật Nam – Mai Phi-Long / SBTN

(0)